İçeriğe geç
Kadro
📖

KPSS Sözcükte Anlam Konuları

Kapsam için güncel ÖSYM kılavuzunu inceleyin

Sözcükte Anlam, KPSS Türkçe bölümünün temel konularından biridir. Bir sözcüğün farklı anlam türlerini ayırt edebilmek, birçok sorunun çözümünde anahtar rol oynar.

Gerçek (temel) anlam: sözcüğün sözlükteki ilk anlamıdır. "Ağaç yapraklarını döktü" cümlesinde "yaprak" gerçek anlamdadır.

Yan anlam, temel anlamla benzerlik veya işlev bağı taşıyan kullanımdır; kitabın “yaprağı” bu bağla açıklanabilir. Mecaz anlamda ise sözcük gerçek anlamından uzaklaşır: “Bu sözler beni incitti.” cümlesinde incinme fiziksel bir yaralanmayı anlatmaz.

Terim anlam: bir bilim, sanat veya meslek dalına özgü anlam. "Yaprak" sözcüğü botanik terimi olarak kullanıldığında terim anlamdadır.

Deyimler ve atasözleri: deyimler kalıplaşmış söz gruplarıdır (gözden düşmek, kulak asmak). Atasözleri ise toplumsal deneyimlerden çıkan genel yargılardır (Damlaya damlaya göl olur).

Eş anlamlı (siyah-kara), zıt anlamlı (güzel-çirkin), eş sesli (yüz: sayı/organ) sözcükler de bağlam içinde karşılaştırılmalıdır.

🔑 Temel Kavramlar

  • •Gerçek anlam — sözlükteki ilk anlam
  • •Mecaz anlam — gerçek anlamdan uzaklaşma
  • •Terim anlam — bilim/meslek dalına özgü
  • •Deyim — belirli bir durumu anlatan kalıplaşmış ifade; cümle biçiminde de olabilir
  • •Atasözü — toplumsal deneyim, yargı bildirir
  • •Eş anlamlı, zıt anlamlı, eş sesli sözcükler

💡 Sınav İpuçları

1.Deyimleri bağlam içinde öğrenin — sadece ezber yetmez

2.Mecaz-terim anlam ayrımına dikkat edin

3.Cümlede altı çizili sözcüğün anlamını sorarken tüm anlam türlerini düşünün

📝 Örnek Sorular

'El' sözcüğü hangi cümlede mecaz anlamda kullanılmıştır?

ABoya bulaşan elini sabunla yıkadı.
BBu işin planlanmasında onun da eli var.
CDüşünce sağ elinin parmakları incindi.
DSağ elinde küçük bir çanta taşıyordu.
EMasadaki kalemi almak için elini uzattı.

💡 Açıklama: B seçeneğinde “el”, bir organı değil kişinin işe katılmasını anlatır; mecaz anlamdadır. Diğer seçeneklerde sözcük, fiziksel bağlamıyla kullanılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bir atasözüdür?

AGözden düşmek
BKulak asmak
CDamlaya damlaya göl olur
DAğzı açık kalmak
EBaş tacı etmek

💡 Açıklama: 'Damlaya damlaya göl olur' toplumsal deneyimden çıkan genel bir yargı bildirdiği için atasözüdür. Diğerleri deyimdir.

'Yüz' sözcüğü hangi cümlede terim anlamda kullanılmıştır?

AYüzü güldü.
BYüz metre koştu.
CBir küpün altı yüzü vardır.
DYüz kişi geldi.
EYüzüne bakamadı.

💡 Açıklama: Küpün yüzünden söz edilen C seçeneğinde “yüz”, geometriye özgü bir kavramı karşılar.

📱 Sözcükte Anlam konusunda Soru pratiği seni bekliyor

Kadro KPSS Hazırlık uygulamasında tüm soruları çöz, konu analizile eksiklerini gör

Kadro’yu App Store’da GöriPhone için · Toplam 20 farklı soru ücretsiz. Hak günlük yenilenmez. Genişletilmiş soru pratiği, denemeler ve ayrıntılı analiz Kadro Pro gerektirir.

📚 Diğer Türkçe Konuları

📋 Diğer KPSS Dersleri

Sözcükte Anlam çalışmaya başla

Kadro KPSS Hazırlık ile soru çöz, flashcard ile tekrar yap

Kadro’yu App Store’da GöriPhone için · Toplam 20 farklı soru ücretsiz. Hak günlük yenilenmez. Genişletilmiş soru pratiği, denemeler ve ayrıntılı analiz Kadro Pro gerektirir.